NAVO

Category
NAVO, politiestaat, WIV-referendum

Naar een Atlantische politiestaat? (8) Afluisteren is uiteindelijk bedoeld voor oorlogvoering

Het vermogen van de Verenigde Staten en de ‘Five Eyes’ en hun partners om de eigen bevolking te bespioneren kreeg een forse duw door de revolutie in de informatietechnologie (IT). Deze had haar brandpunt in de VS omdat alleen daar zo’n ontwikkeling gefinancierd kan worden met tekorten en als onderdeel van militaire uitgaven. In de jaren 80 financierde het defensie-onderzoeksbureau DARPA het onderzoek naar kunstmatige intelligentie aan de universiteit van Stanford in Californië, omdat de VS toen al plannen hadden om alle computer databases in het land te controleren. Reagans Nationale Veiligheidsadviseur, Admiraal John Poindexter, die daarbij betrokken was, moest opstappen vanwege het Iran-Contra schandaal, maar hij zou later hoofd worden van het bureau voor ‘Totaal Informatiebewustzijn’ binnen DARPA. 

 
 
Net als Orwells ‘teleschermen’ waren de ontwikkelingen in de Amerikaanse IT-industrie bedoeld om naar twee kanten te werken: enerzijds om informatie te vergaren, anderzijds om propaganda te verspreiden. In 1989 werd een strategie voor ‘informatieoorlog’ (Engels, ‘IW’) ontwikkeld om tegenstanders te intimideren en bondgenoten (ook hun burgers) ervan te overtuigen dat de Amerikaanse resp. westerse zaak ‘rechtvaardig’ is. Er werd een uitgebreid netwerk van contacten opgezet tussen de machtigste spionagediensten van het Pentagon zoals de NSA en de DIA (Defense Intelligence Agency) enerzijds, en een reeks privébedrijven, onder andere Booz Allen (werkgever van Edward Snowden) anderzijds, met als doel om Totaal Informatiebewustzijn mogelijk te maken. Alles wat er geweten kan worden moet het eerst bekend zijn bij de VS en de inlichtingendiensten van de ‘Five Eyes’.
In 1994 realiseerden twee PhD studenten in Stanford, Sergey Brin en Larry Page (beide inmiddels miljardair als oprichter-eigenaars van Google) een doorbraak met hun geautomatiseerde zoekmachine die ook een mechanisme heeft om de pagina’s in volgorde te plaatsen. Dat was deel van een DARPA-project en er kwam uiteindelijk Google’s zoekmachine uit voort. Gedurende het werk aan deze nu vertrouwde voorziening rapporteerde Brin regelmatig aan de MITRE Corporation, een belangrijk Amerikaans militair bedrijf dat werkt voor de NSA, de CIA en de directeur van de verzamelde inlichtingendiensten (DCI), alsmede aan het bureau voor research en ontwikkeling van de CIA, ORD.
De subsidies van DARPA aan Stanford, waaruit Google voortkwam, gingen altijd over het ontwikkelen van technologieën voor oorlogvoering en inlichtingen die daarvoor nodig zijn. Of we het nu hebben over Google, het internet als werkterrein voor deze en andere ondernemingen, of over het hele scala van belangrijke IT-innovaties, allemaal waren ze producten van research die door DARPA of anderszins met de defensie verbonden instanties was gefinancierd.
Op het eind van de jaren 90 kwam de strateeg John Arquilla met zijn begrippen ‘weboorlog’ en ‘cyber-oorlog’, die hij ontwikkelde voor de RAND Corporation en andere militaire onderzoeksinstellingen. Daaruit werden andere termen afgeleid zoals ‘netwerk-oorlog’, ‘netwerk-afschrikking’, ‘informatie-oorlog’ en ‘zwermen’. Met het geolocatiesysteem GPS werden de mogelijkheden voor het spioneren spectaculair uitgebreid. GPS steunt op een systeem van 24 satellieten en werd ontwikkeld voor het Pentagon om militaire eenheden op de juiste plek te kunnen stationeren. Tegenwoordig zit het op iedere smartphone en levert het een overzicht van waar iemand geweest is, gegevens die vervolgens keurig worden opgeslagen. De eerste keer dat het systeem gebruikt werd was toen Amerikaanse troepen in Saoedi-Arabië belandden aan de vooravond van de Eerste Golfoorlog en ze GPS gebruikten om in de onbekende woestijnomgeving hun weg te vinden.
Een centrale militaire GPS-toepassing is de drone, een uitvinding van de Israëlische luchtvaartingenieur Avraham Karem. Karem emigreerde in 1977 naar de VS en ontwikkelde daar de Predator drone voor General Atomic, een bedrijf dat ooit onderdeel was van General Dynamics. De drone gebruikt GPS en is verbonden met een thuisbasis in de VS, en zou uiteindelijk een spionagemiddel worden dat in staat is om een waargenomen doel direct zelf te bestoken.
Vanaf de jaren 90 werd zo een ‘kill chain’, een dodelijke keten, beschikbaar. Die was gebaseerd op Totaal Informatiebewustzijn en bestaat uit drones die in conflictgebieden patrouilleren en verbonden zijn met commandocentra in de VS. Deze kunnen dan directe aanvallen uitvoeren. We denken daarbij meestal aan Amerikaanse operaties zoals in Afghanistan, of na de regime-wisseling in Libië, in Afrika (de belangrijkste Amerikaanse drone-basis is nu in Niger). Maar met het dichterbij komen van een dreigende Amerikaanse resp. NAVO-oorlog in Europa, kan het ook hier een kwestie van leven en dood worden.
Kees van der Pijl
Voor een complete tekst met verwijzingen, zie Surveillance Capitalism and Crisis
NAVO, WIV-referendum

Naar een Atlantische politiestaat? (7) Spanningen tussen de VS en Europa

De Defence Planning Guidance van 1992, besteld door de Amerikaanse onderminister van defensie Paul Wolfowitz, was bedoeld om te voorkomen dat na de instorting van de Sovjet Unie ‘de vrede zou uitbreken’. Het document eiste onder meer dat de NAVO de enige veiligheidsstructuur in het Noord-Atlantisch gebied zou blijven en dat er geen onafhankelijke Europese initiatieven op dit gebied zouden worden genomen. Bovendien reorganiseerde Washington zijn afluister-structuur om voortaan ook West-Europa te kunnen aftappen (net als andere ‘bondgenoten’; op de foto, het NSA-hoofdkwartier).
 
 
In december 1991 werd de NSA-afdeling die het Sovjetblok had afgeluisterd, Groep A, opgedoekt. Alle personeel en de gigantische electronische inlichtingensystemen—afluisterposten, satellieten en schepen—werden in een andere groep ondergebracht. Daarmee werd het vergaren van inlichtingen uit heel Europa, zowel oost-Europa als de traditionele Amerikaanse bondgenoten in west-Europa, opgevoerd. Groep B, die het communistische Azië had bespioneerd, werd op dezelfde manier omgebouwd voor heel Azië. Ook het ECHELON-netwerk, dat zoals we eerder zagen, dateert van de jaren zeventig, werd nu ook voor commerciële spionage ingezet.
 
De jaren 90 waren een periode van Atlantische rivaliteit, zoals toen Washington verhinderde dat het herenigde Duitsland een leidende rol in het opdelen van Joegoslavië zou opeisen. Richard Holbrooke, die in het State Department deze portefeuille onder zich had, schreef in een artikel uit 1995 dat ‘het westen moet zo snel mogelijk naar centraal-Europa uitbreiden, zowel in daden als mentaal, en de Verenigde Staten zijn klaar om daarbij de leiding te nemen.’
Eén aspect van het Amerikaanse leiderschap was het idee van ‘web-gecentreerde oorlogvoering’. Daaronder viel onder meer het begrip ISR (inlichtingen, surveillance, en verkenning). Dat was weer een onderdeel van wat later bekend zou worden als de Revolutie in militaire aangelegenheden (RMA). Donald Rumsfeld en andere figuren uit het NeoCon-kamp (dat met de verkiezing van George W. Bush in november 2000 de macht in Washington zou overnemen) waren krachtige voorstanders van deze RMA.
Maar gedurende het tussenspel van de jaren 90 werd dit terrein van Amerikaans leiderschap ook gebruikt voor commerciële spionage. In 1990 verklaarde de voorzitter van de senaatscommissie voor de inlichtingendiensten, David Boren, in een persconferentie dat ‘naarmate de wapenwedloop tot stilstand komt, gaat het met de spionagewedloop harder’. Er was een toename van spionage-activiteit tegen private commerciële doelen in de VS’, die ‘niet door buitenlandse ondernemingen, maar door vreemde mogendheden werd uitgevoerd’. Dit werd bevestigd door de Franse inlichtingenchef Pierre Marion die een speciale afdeling had opgezet om ‘geheime technologieën en marketingplannen van privé-ondernemingen te achterhalen,’ zowel in de VS als elders.
Ook ECHELON werd op dit front ingezet. In 1994 gaven de NSA en de CIA afgeluisterde gesprekken die ze via hun Britse luisterposten hadden vergaard door, waardoor Airbus belangrijke contracten verspeelde. Uiteraard leidde dit en vergelijkbare gevallen tot onrust in het buitenland, vooral in Europa. Dit kon toch niet de bedoeling zijn geweest van de Five Eyes-structuur in de Koude Oorlog?
In 1998 werd in de voorlopige versie van een door het Europese Parlement besteld rapport, geschreven door Steve Wright van de Omega Foundation in Manchester, voor het eerst een volledig overzicht gegeven van de afluisterpraktijken van de NSA. Daarnaast bevatte het nog vele andere voorbeelden van buitenlandse operaties met een dubieuze status. Het rapport van Wright stelde vast dat ‘in Europa, alle email-, telefoon- en faxverkeer routinematig wordt afgeluisterd door de Amerikaanse National Security Agency. Daarbij wordt alle zo ingewonnen informatie van het Europese vasteland… via het belangrijke schakelstation in Menwith Hill op de heidevelden van Yorkshire in Engeland per satelliet doorgegeven naar Fort Meade in Maryland’ [hoofdkwartier van de NSA].
Het Wright-rapport beschrijft hoe ISDN-protocols het mogelijk maken om conversaties af te luisteren rond een telefoon die op de haak ligt, naast middelen om gebruikers van mobiele telefoons te traceren, enzovoort. De gedeeltes over martelpraktijken zijn zware kost, net als de informatie over martelapparatuur die door Amerikaanse en Britse bedrijven geleverd wordt. Het rapport adviseerde dat het Europese Parlement voorstellen om privé-internetverkeer toegankelijk te maken voor Amerikaanse inlichtingendiensten moest afwijzen en dat er een meer gedetailleerd rapport moest komen over de grondwettelijke kant van de mogelijkheden van de NSA om alle Europese telecommunicatie te onderscheppen.
Het was duidelijk dat de VS en Europa op een botsing aanstuurden in deze kwestie. Maar toen kwamen de aanslagen van 9/11. Niet alleen werd daarmee de weg vrijgemaakt voor een opgepoetste ‘Oorlog tegen de Terreur’ en de daarbij horende afluisterpraktijken. Europa kwam nu ook in een ondergeschikte positie in de NAVO terecht en nieuwe eisen inzake het afluisteren van de Europese bevolking lieten niet lang op zich wachten. In dat licht moet ook de Wiv worden bezien.
Kees van der Pijl
Voor een complete tekst met verwijzingen, zie Surveillance Capitalism and Crisis
NAVO

Op oorlogspad (8) Demissionaire regering actief in NAVO-oorlogsvoorbereiding

De regeringscoalitie van VVD en PvdA mag dan bij de laatste verkiezingen gedecimeerd zijn, minister Hennis van defensie blijft onverminderd strijdbaar.  Ze heeft zichzelf tot spreekbuis gemaakt van de Amerikaanse plannen om de NAVO in Europa om te schakelen naar een aanvalsstrategie. Het tijdschrift Foreign Affairs schreef al begin juni dat de NAVO het recht moet krijgen zonder formaliteiten Europese grenzen over te steken (in oorlogstijd is de nationale soevereiniteit natuurlijk opgeheven, maar nu moeten militaire verplaatsingen nog worden aangekondigd). Een militair ‘Schengen’. 23 dagen later kreeg minister Hennis datzelfde idee! En laat er nu enthousiast op ‘haar idee’ gereageerd worden!

 
 
Het zou allemaal een beetje zielig zijn als we het niet hadden over een overduidelijke opbouw naar een groot militair conflict in de Baltische staten. Met het demissionaire kabinet Rutte als stemmingmaker. Op oorlogspad dus. 
 


Bijna dertig grootschalige NAVO-oefeningen in Europa dit jaar, de opbouw van vier NAVO gevechtsgroepen in de Baltische staten, en nog een aantal specifieke infrastructurele voorzieningen geven blijk van de omschakeling naar een offensieve strategie. Nog in juli werd in Bulgarije, Hongarije en Roemenië de grote oefening Saber Guardian gehouden onder Amerikaanse leiding, waaraan 25 000 troepen uit 24 landen deelnamen. Daarnaast zijn er 4500 NAVO-troepen gelegerd in de Baltische staten (op rotatiebasis). Eenheden van het Amerikaans 2nd Cavalry Regiment liggen op 150 kilometer van de Russische exclave Kaliningrad, een overblijfsel van de USSR ingeklemd tussen Polen en Litouwen.

Zoals altijd spelen hier militaire en economische, vooral energiebelangen door elkaar heen. Vorig jaar besloot de EU al een pijplijn tussen Finland en Estland aan te leggen, en op 3 augustus jl. Is Polen akkoord gegaan met de Baltic Pipeline die vanaf 2020 gas van Noorwegen via Denemarken naar Polen gaat pompen. Vandaar gaat weer een pijplijn naar Litouwen en Slowakije, allebei belangrijke Gazprom-klanten.

Kaliningrad speelt in die context de rol die de Russische marinehaven Sebastopol op de Krim speelt, namelijk een strategisch punt van waaruit een hele regio militair kan worden gedomineerd. Er zal de NAVO veel aan gelegen zijn om een eind te maken aan de Russische ‘bezetting’ (het is het voormalige Oost-Pruisen, in 1944 door het Rode Leger op de nazi’s veroverd).

Vandaar dat de verwachting van de commandant van de Amerikaanse troepen in Europa, Hodges, dat Duitsland bij een crisis zijn spoorwegnet aan de NAVO ter beschikking zal stellen, niet ongegrond is.

‘De Russische dreiging’ moet bij dit alles dienen om aarzelingen in de publieke opinie en zelfs onder politici te overwinnen.

Dat er spanningen in de Baltische staten zijn, zal niemand betwisten. In Estland en Letland is 20 tot 25 procent van de bevolking Russisch, vooral in de steden: de helft van de Letse hoofdstad Riga is Russisch. In Litouwen wonen iets minder dan 10 procent Russen. Deze Russen worden op alle manieren in hun burgerrechten beperkt door de nationalisten die nu aan de macht zijn. Vaak met een achtergrond als ballingen in Noord-Amerika in de Koude Oorlog. T. H. Ilves, president van Estland van 2006 tot vorig jaar, groeide op in New Jersey en werkte in de VS voor het propagandakanaal Radio Free Europe; de voormalige Litouwse president V. Adamkus was eveneens 30 jaar lang Amerikaanse staatsburger en werkte hoofdzakelijk als officier voor de militaire inlichtingendienst. De Letse president, Vaira Vike-Freiberga, groeide op in Canada. Allemaal zijn ze na de instorting van de Sovjet-Unie spoorslags naar hun thuislanden teruggereisd om daar leiding te geven aan de anti-Russische krachten, met de Atlantische connectie hoog in het vaandel.

Anti-Russische wetten die in Oekraïne tot burgeroorlog leidden, provocerende parades van SS-veteranen en niet in de laatste plaats, NAVO-activiteit tot op enkele honderden meters van de Russische grens, het kan allemaal tot onrust leiden. Maar de NAVO is paraat. Minister Hennis herhaalt de Amerikaanse wensen als zijnde haar ‘idee’ (enthousiast ontvangen).

Een demissionair kabinet mag alleen lopende zaken behandelen, de minder belangrijke dus. Zoals een oorlog in Europa, de laatste naar we mogen aannemen… ?

Kees van der Pijl

NAVO, protestacties

Directe acties tegen de NAVO-top in Brussel

Naast de demonstratie tegen de NAVO-top op 24 mei en de conferentie van de Europese en Noord-Amerikaanse vredesbeweging op 25 mei waren zo’n 150 jonge vredesactivisten betrokken bij meerdere “directe acties” rond de NAVO-top zoals de onderstaande alternatieve bewegwijzering in Brussel: “Waar wil je naar toe? Naar de vrede of naar de NAVO?”


Meer foto’s over deze acties, die in tegenstelling tot de demonstratie en de conferentie wèl de NOS-website haalden, zijn te vinden op http://sooc.gr/gallery.php?id=5473 en https://www.facebook.com/pg/agirpourlapaix/photos/?tab=album&album_id=1423232321076686 





lezingen/bijeenkomsten, NAVO

Alvast twee foto's van de Stop NATO 2017 conferentie

Een inhoudelijk verslag van de conferentie van de Europese en Noord-Amerikaanse vredesbeweging die georganiseerd werd op een paar honderd meter van de plek waar de NAVO-leiders bij elkaar kwamen volgt binnenkort. Daarop vooruitlopend een tweetal foto’s:


Vanuit Oorlog is geen Oplossing sprak Kees van der Pijl tijdens de plenaire ochtendsessie over “NATO, Military spending & Arms industry: A Political Economy of the New Cold War?”


Het slotpanel aan het eind van de conferentie waar de conclusies van de verschillende workshops en ‘special sessions’ werden gedeeld.

kernwapens, NAVO, protestacties

Eerste foto's vanuit de bus naar Volkel en Brussel


Een goed gevulde bus met rechts voorin SP Tweede Kamerlid Sadet Karabulut die in de bus te horen kreeg dat haar motie over wapenleveranties aan Saoedi-Arabië in haar afwezigheid door de Kamer is aangenomen.


Onderweg een korte actie bij de hoofdpoort van Volkel, waar Amerikaanse kernwapens zijn gestationeerd,


 Een wit spandoek valt wel op in de bonte stoet die door Brussel trok..


En behalve politie was er ook het een en ander aan militairen aanwezig,



NAVO, protestacties

Vervoer naar NAVO-top Brussel | demonstratie 24 mei conferentie 25 mei 2017

UPDATE d.d. 9 mei 2017 – iets meer informatie over activiteiten in Brussel.

Woensdag 24 mei en Hemelvaartsdag donderdag 25 mei vindt in het spiksplinternieuwe gebouw van de NAVO in Brussel een NAVO-top plaats. Daartegen worden acties georganiseerd.



Oorlog is geen Oplossing heeft vervoer geregeld voor zowel woensdag als donderdag. Op woensdag rijdt er heen en terug een bus vanuit Amsterdam, via Utrecht en Brabant naar Brussel. De bus naar Brussel op woensdag 24 mei heeft de volgende haltes en instaptijden:

11:00 uur Amsterdam Centraal (Victoria hotel)
12:00 uur Utrecht Centraal (Veemarktplein)
12:45 uur Den Bosch Station
Daarna: een tussenstop bij vliegbasis Volkel voor een korte actie.
De demonstratie is van 17:00 tot 22:00 uur bij het NAVO-gebouw.


Na afloop van de demonstratie zal de bus ook weer terugrijden naar Brabant, Utrecht en Amsterdam. Houd er rekening mee dat je met name in Utrecht en Amsterdam rond of na middernacht aankomt en er dus weinig openbaar vervoer zal zijn om verder te reizen.

Op Hemelvaartsdag vindt een conferentie (‘tegentop’) plaats. Deze conferentie begint al vroeg (om 09:00 uur) en de geplande bus die op donderdag naar Brussel zou gaan en al heel erg vroeg zou moeten vertrekken) is wegens gebrek aan belangstelling geschrapt.

Wel zal er na afloop van de conferentie een bus naar Breda, Utrecht en Amsterdam rijden. De mensen die woensdag meegaan naar Brussel en donderdag met de bus teruggaan, zullen op 19 of 20 mei geïnformeerd worden over de (goedkope) groepsaccommodatie die we inmiddels hebben weten te regelen.

De kosten bedragen 25 euro p.p. voor de heen- en terugreis. Mensen voor wie dit bezwaarlijk is kunnen dankzij een garantiesubsidie van het Vredesfonds ook een lagere bijdrage betalen. Betaling is in de bus. Wel wordt tijdige aanmelding voor de bus zeer op prijs gesteld. Dat kan via info@oorlogisgeenoplossing.nl

Demonstratie op 24 mei
Op woensdag 24 mei zullen we met vredesactivisten uit verschillende landen meelopen in een bredere demonstratie die om vijf uur ’s middags zal beginnen. We demonstreren voor vrede en tegen alle oorlogen, maar ook voor het behoud van het milieu en onze planeet en voor de waarborging van de mensenrechten van iedereen, ongeacht sekse, huidskleur, etc. Onderweg naar deze demonstratie zullen we met onze bus een tussenstop maken in Volkel waar we een korte protestactie zullen houden tegen de daar gestationeerde Amerikaanse kernwapens en de rol die zij nog steeds in de militaire NAVO-strategie spelen.

Conferentie op 25 mei
Opening om 9.30 uur gevolgd door een plenaire sessie waarbij de aan Oorlog is geen Oplossing verbonden prof.dr. Kees van der Pijl het onderwerp “NATO, Military spending & MIC – A Political Economy of the New Cold War?” voor zijn rekening zal nemen. De rest van het programma bestaat uit workshops en sessions waaraan ook leden van Oorlog is geen Oplossing en andere Nederlandse vredesorganisaties een bijdrage zullen leveren en de vertoning van de film “Shadow world” met een nagesprek met de filmmakers. Om 16.00 uur begint de afsluitende paneldiscussie met vertegenwoordigers van de vredesbeweging uit de verschillende deelnemende landen.

Een volledig overzicht van het programma is te vinden op http://stopnato2017.org/en/conference. Aanmelden voor de conferentie is gewenst via conference@stopnato2017.org

LezingentourVoorafgaand aan deze top houdt prof. dr. Kees van der Pijl een lezingentour. Een overzicht van deze lezingen verschijnt binnenkort op deze website. Geïnteresseerd in een lezing bij u in de buurt? Ook daarvoor kunt u een mail sturen naar info@oorlogisgeenoplossing.nl.

Amerikaans-Russische confrontatie, lezingen/bijeenkomsten, NAVO

"Geen oorlog met Rusland!"

In het kader van de sprekerstournee in de aanloop naar de NAVO-acties in Brussel, geven we het volgende persbericht van Enschede voor Vrede weer:



Op donderdagavond 11 mei a.s. organiseert Enschede voor Vrede vanaf 19.30 uur in de Wonne (Noorderhagen 25, Enschede) een vredestuinbijeenkomst met als titel “Geen oorlog met Rusland!”. Dit mede met het oog op de landmachtmanifestatie die twee dagen later, op zaterdag 13 mei, in het Volkspark zal plaatsvinden en waartegen Enschede voor Vrede dan ook zal protesteren.


25 jaar na de Val van de Muur lijkt de Koude Oorlog weer helemaal teruggekeerd. Na een kwarteeuw van Russische meegaandheid waarbij de NAVO zich steeds verder oostwaarts uitbreidde, heeft Rusland een assertievere houding aangenomen Hoewel het land militair niet in staat geacht kan worden een militaire aanval op Europa te plegen, is de NAVO in opperste paraatheid: Westerse militairen en grote hoeveelheden materieel worden naar de oostgrenzen van Polen en de Baltische staten verscheept waar grootschalige legeroefeningen uitgevoerd worden en de lidstaten hebben elkaar en vooral de Verenigde Staten moeten beloven het defensiebudget naar 2% van het bruto binnenlands product te verhogen (Nederland geeft nu 1,4% aan defensie uit). Is dit nu het antwoord op de Russische assertiviteit? Waar komt deze herleving van de Koude Oorlog vandaan? En waar leidt deze naartoe?

Deze vragen zullen we op 11 mei – twee dagen voor de Landmacht in het Volkspark neerstrijkt; militairen die vorig jaar tijdens de Landmachtdagen op het Van Heekplein zijn nu overigens in Litouwen gestationeerd – voorleggen aan prof.dr. Kees van der Pijl, emeritus hoogleraar politieke economie aan de University of Sussex en verbonden aan het Centrum voor Geopolitiek en het initiatief Oorlog is geen Oplossing dat op 24 en 25 mei zal deelnemen aan de protestacties tegen de NAVO-top die dan in Brussel wordt gehouden.

Op zaterdag 13 mei zal Enschede voor Vrede van 10 tot 17 uur bij de ingang van het Volkspark aan de Parkweg een protestactie houden tegen de manifestatie van de Landmacht die dan voor het tweede achtereenvolgende jaar in Enschede zal plaatsvinden. Vorig jaar op het Van Heekplein, waar Enschede voor Vrede toen ook al een protest liet horen, en dit jaar dus in het Volkspark waar we afgelopen week nog de verschrikkingen van de oorlog herdachten.

NAVO

Hoe de NAVO- en EU-discipline in Frankrijk gehandhaafd wordt. De kandidatuur van Macron

De eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen verliep in vele opzichten uiterst dramatisch. Niet in de laatste plaats door de terreuraanslag op een van de laatste dagen, die een streep trok door de opmars in de peilingen van Jean-Luc Mélenchon. Mélenchon had in 2012 samen met wat er over is van de Franse communistische partij, ook een gooi gedaan en haalde toen een teleurstellende 11 procent. Ditmaal koos hij voor een onafhankelijke inzet met La France insoumise, ‘Het Frankrijk dat niet buigt’. Met een programma van radicale sociale en ecologische maatregelen en de belofte om uit de NAVO te stappen, en vooral dankzij de redenaarsgaven van de kandidaat en zijn spectaculaire campagnetechnieken, wees alles op een veel en veel beter resultaat. Totdat…


Mélenchon was de absolute tegenpool van de uiteindelijke winnaar van de eerste ronde en de meest waarschijnlijke nieuwe president, Emmanuel Macron. Net als de andere twee voornaamste kandidaten, Fillon (traditioneel rechts) en Le Pen (extreem rechts), was Mélenchon voor ontspanning met Rusland. Daardoor was Macron de enige NAVO/EU-kandidaat. Zijn opmars is dan ook stap voor stap mogelijk gemaakt door de Euro-Atlantische machtsstructuren. Na de École Nationale d’Administration (ENA), waar de Franse elite wordt opgeleid, werd Macron in 2002 stagiaire bij Henry Hermand, een onroerend-goedmagnaat die een neoliberale Derde Weg in Frankrijk ondersteunde, in de geest van Bill Clinton en Tony Blair. Jacques Attali, adviseur van de voormalige Socialistische president Mitterrand, maakte de toen 29-jarige Macron in 2007 rapporteur van een commissie die moest onderzoeken hoe zo’n politiek in de praktiijk kon worden gebracht. De overheid verkleinen, sociale bescherming wegnemen, privatisering en liberalisering, het werd in Macrons rapport allemaal gepresenteerd als ‘voorbij links en rechts’.
In 2008 kwam Macron in dienst bij de Rothschild investeringsbank en twee jaar later stelde Attali hem voor aan presidentskandidaat François Hollande, die hem de taak gaf zijn economisch programma te coördineren. Na de verkiezing van 2012 werd Macron secretaris in het presidentieel paleis met dezelfde portefeuille. Twee jaar na die aanstelling woonde hij al de 2014 Bilderberg Conferentie in St Moritz bij, de jaarlijkse bijeenkomst waar de Euro-Atlantische elite degenen die voor haar werken, ontmoet (nog een ‘socialist’ in St. Moritz was onze eigen Diederik Samson). Kort daarop werd Macron tot minister van economische zaken benoemd. In 2016 verliet hij de regering alweer en met steun van het uitgebreide netwerk dat hij in zijn achtereenvolgende rollen had opgebouwd, van de financiële wereld en de consultancy tot de werkgeversorganisatie Medef en de neoliberale vakbond CFDT, zette hij zijn eigen politieke beweging op, En marche!

Natuurlijk is er niets nieuw aan En marche!, want het is de rechtstreekse voortzetting van de neoliberale Derde Weg zoals die al onder Hollande is uitgeprobeerd. Hollande en zijn ploeg combineerden daarbij het boven af doordrukken van radicale maatregelen tegen de arbeid (de grondwet maakt het mogelijk een wet erdoor te krijgen door te eisen dat afwijzing alleen via een motie van wantrouwen mogelijk is—zo werd de Socialistische fractie in het parlement voor het blok gezet) met de noodtoestand . Macron is in deze politiek een van de sleutelfiguren.

De noodtoestand werd uitgeroepen in november 2015, na de bloedige terreuraanslagen die maand in Parijs. Hij geldt nog steeds, en dit zijn de eerste verkiezingen onder de noodtoestand die in de Vijfde Republiek zijn gehouden. Zoals Claude Serfati in zijn nieuwe boek Le militaire (Parijs 2017) betoogt, is het Franse leger een staat in de staat. Onder de noodtoestand wordt het ook op het eigen grondgebied ingezet, nadat het al eerder in een hele reeks overzeese oorlogen was ingezet, vooral in Afrika (Libië, Mali, enz.). Wat Macron betreft, wordt hier ook nog eens een militaire interventie in Syrië aan toegevoegd.

Gewapende militairen zijn vandaag de dag een alledaags verschijnsel in de Franse steden, maar dat levert in de praktijk weinig echte bescherming op. Wel is er een voelbaar effect op iedere vorm van oppositie, ongeacht op welk gebied. Kort na het uitroepen van de noodtoestand werden bijvoorbeeld milieuactivisten verhinderd om bij de Parijse klimaatconferentie te demonstreren, hoewel ze toch moeilijk als terroristen kunnen worden beschouwd.

Hoe een echte terreuraanslag het reguliere verkiezingsproces beïnvloedt werd duidelijk in de eerste ronde van de presidentsverkiezing op 23 april. In de aanloop naar de verkiezing was La France insoumise aan een geduchte opmars bezig in de peilingen. In de tabel hieronder, geef ik de bandbreedte van de opiniepeilingen voor iedere maand, de verandering voor de vier belangrijkste kandidaten tot 20 april (de dodelijke aanslag op de Champs Elysées vond plaats om 9 uur ’s avonds), alsmede de verandering na die datum, d.w.z., door te kijken naar de peilingen in april waarin ook de dag na de aanslag is meegenomen. Uit deze cijfers, die de omslag nog verdoezelen omdat de peilingen die de 21ste meenemen ‘vervuild’ zijn met de resultaten van dagen er vlak voor (een peiling bv die op de 18de tot met de 21ste werd gehouden). Desondanks springt de terugslag voor de campagne van Mélenchon eruit. 

Macron
Le Pen
Mélenchon
Fillon
januari 16-24 %         22-27 %         10-15 %         19-28 %        
februari 17-25 %     +1 24-28 %     +1 10-13 %     -2 18.5-21 %   -7
maart 23-27 %     +2

24-28.5 %  +0,5 18-19.5 %  +6,5 15.5-21 %    =
april tot 20ste 23-26 %     -1 22.5-25 %  -3,5 15-22 %     +2,5 17-20 %      -1
Verandering
in 3 maanden
tot 20 april
                   +2                    -2                    +7                    -8
april t/m 21ste 23-24.5 %   -1,5 22-23 %     -2 18-19.5 %   -2,5 19-21 %      +1
Uitslag 23 april 24.01 % 21.30 % 19.58 % 20.01 %

Moeten we dan aannemen dat er bij deze specifieke aanslag meer meespeelde en dat we daarom aan de authenticiteit ervan moeten twijfelen?

Zoals ook eerder is gebeurd, liet de dader op de Champs Elysées zijn identiteitspapieren in de auto achter, waardoor hij onmiddellijk als ‘jihadist’ kon worden geïdentificeerd. Ook werd hij gedood in plaats van onschadelijk gemaakt en gearresteerd. Zo kon er ook geen verder debat over zijn motieven ontstaan. Ook werd de naam van een medeplichtige bekend gemaakt die echter niets met de aanslag van doen bleek te hebben. In het geval van de moordpartij bij Charlie Hebdo gebeurde dit allemaal precies zo (ik heb hier over geschreven op 8, 12 en 16 januari 2015 en nog eens op 16 januari 2016, de eerste verjaardag van die aanslagen).

Nog een overeenkomst met eerdere aanslagen was dat de dader een erkende misdadiger was. In 2005 werd hij tot 15 jaar veroordeeld wegens poging tot moord op een politieman. Hij was ook in beeld als potentiële terrorist en nog op 23 februari jl. gearresteerd, maar weer vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs. De Franse autoriteiten waren dus zeer goed op de hoogte van zijn vermogen om nog eens toe te slaan, maar er kan natuurlijk ook weer niet naast iedere verdachte een politieagent worden neergezet.

De noodtoestand in Frankrijk heeft een verstikkend effect op alle kritische denken, zeker waar het de ‘schaduwstaat’ betreft. De schaduwstaat is de politieke onderwereld, waar officiële en onofficiële procedures met elkaar verweven zijn, handhaving van de wet en overtreding ervan in elkaar overlopen. Het is de noodrem die gebruikt wordt om de bestaande machtsstructuren van de staat en de heersende klassen te handhaven, desnoods tegen de democratie. Daarom blijft wat er echt gebeurt in het duister, ook al omdat regering en media opereren onder een stilzwijgende overeenkomst dat iedere afwijking van de officiële lezing van een gebeurtenis weggezet wordt als samenzweringstheorie.

Het is heel goed mogelijk dat de aanslag op de Champs Elysées een spontane aanval was door een misdadige recidivist, die eindigde met de tragische dood van een dienstdoende politieman en het verwonden van twee anderen. Maar het kan ook meer zijn dan dat: een cynische interventie om een ongewenste uitslag van de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen te voorkomen. Ik heb het antwoord niet, behalve dan dat het effect van de aanslag perfect past in de autoritaire trend van de Oorlog tegen de Terreur waarmee een stervende maatschappijorde zich verdedigt tegen de democratie.

Kees van der Pijl

lezingen/bijeenkomsten, NAVO

Politiek café: de NAVO en geopolitieke verhoudingen

Amerikaanse tanks die terug zijn in Limburg, een pleidooi voor het herinvoeren van de dienstplicht en koude oorlog retoriek is al wat de klok slaat. Oude tijden herleven op het geopolitieke toneel. Op 5 april organiseert GroenLinks Groningen daarom op haar pand een lezing over de NAVO. 


Deze lezing (die wat Oorlog is geen Oplossing betreft deel uit maakt van de op 8 maart in Haarlem begonnen lezingentour voorafgaand aan de internationale actiedagen eind mei in Brussel) zal gehouden worden door Kees van der Pijl, emeritus hoogleraar internationale relaties aan de universiteit van Sussex en internationaal erkend specialist op het gebied van onze huidige geopolitieke situatie. De lezing zal om 20 uur beginnen op het GroenLinks pand aan de Coehoornsingel 87 in Groningen, inloop vanaf 19.30 uur. Zie ook: https://groningen.groenlinks.nl/agenda/politiek-caf%C3%A9-de-navo-en-geopolitieke-verhoudingen
NAVO

De NAVO als kwaadaardig gezwel (4). De route via Servië


In 1999 lanceerde de NAVO een luchtoorlog tegen toenmalig romp-Joegoslavië, indertijd nog bestaande uit Servië, inclusief de onrustige provincie Kosovo met haar Albanese meerderheid, en Montenegro. Op het eind van de onderhandelingen in Rambouillet bij Parijs over Kosovo, toen partijen over de meeste kwesties overeenstemming leken te hebben bereikt, kwam Bill Clintons minister van buitenlandse zaken Madeleine Albright met de eis dat de toenmalige president van Joegoslavië, Slobodan Milošević, zijn handtekening zou zetten onder een Individual Partnership Action Plan (IPAP) met de NAVO. Dat zou het bondgenootschap (lees, op de eerste plaats, de Amerikaanse strijdkrachten) vrije toegang tot het land geven alsmede belastingvrijdom inclusief luchthavenbelasting, en vrijwaring van vervolging over mogelijke vergrijpen op Joegoslavisch grondgebied. Alle publieke en private voorzieningen die de NAVO nodig zou kunnen hebben op dat grondgebied zouden te beschikking moeten worden gesteld.


Toen Joegoslavië deze absurde eisen afwees, werd de NAVO-luchtoorlog tegen romp-Joegoslavië ontketend om het te dwingen zich geheel uit Kosovo terug te trekken.


In februari 2016 ratificeerde het Servische parlement, met zo min mogelijk misbaar… de IPAP overeenkomst met de NAVO.
Dit is niet alleen maar een vernederende knieval. Het verschaft ook inzicht in de NAVO-plannen voor een toekomstige oorlog in Europa.

Milošević, die aan de macht was gekomen door in te spelen op de angsten van Serviërs over de wederopleving van het Kroatische nationalisme en de herinnering aan de genocide in de Tweede Wereldoorlog, is inmiddels in een gevangenis in Den Haag overleden. Maar de bevolking van Servië is duidelijk niet vergeten dat de IPAP de aanleiding was voor de luchtoorlog tegen hun land, inclusief de vernietiging van bruggen over de Donau ten noorden van Belgrado, ver van Kosovo, en doelen in de hoofdstad zelf. Daaronder vielen de TV-studio’s van de nationale omroep, waarbij meerdere personeelsleden omkwamen, een aanval die door Amnesty als oorlogsmisdaad werd aangemerkt.

Dus toen de Servische minister van buitenlandse zaken in maart 2015 de overeenkomst tekende, kwam het in het hele land tot demonstraties en er was daarom alle reden om de ratificatie, bijna een jaar later, zo geruisloos mogelijk te laten verlopen. De RTV studio maakte er geen melding van, want een grote meerderheid van de Servische bevolking is tegen elke vorm van overeenkomst met de NAVO.

In een grote Europese oorlog, bijvoorbeeld over Oekraïne, of een interventie in Syrië, zou de NAVO Servië voornamelijk als doorvoergebied gebruiken. De op handen zijnde toetreding van het kleine Montenegro tot de NAVO is in dit opzicht van belang. Daarnaast heeft de VS het initiatief genomen om een snelweg aan te leggen van Niš (in midden Servië), via Priština (Kosovo) naar Durrës (Albanië). Met die snelweg zouden de VS en de NAVO in staat zijn troepen en pantsereenheden in de haven van Durrës aan de Adriatische kust aan land te zetten, en de tanks en andere eenheden zouden dan maar 12 uur nodig hebben om de Zwarte Zee te bereiken (de havens van Varna en Burgas in Bulgarije). De snelweg heeft weinig of geen economische betekenis en de reden voor Amerikaanse aanmoediging en steun is zuiver militair.

De VS heeft ook voortdurend druk op Servië uitgeoefend om zelf toetreding tot de NAVO te vragen, maar dit is geen reële optie zolang de mensen zich herinneren hoe NAVO-straaljagers over de hoofdstad vlogen en burgers inclusief vooraanstaande kunstenaars en intellectuelen zich als menselijk schild op de bruggen van de stad posteerden om te verhinderen dat ze eruit gebombardeerd werden.

Vandaar de president, Aleksandar Vucić, zich moet beperken tot de IPAP overeenkomst, die al een capitulatie is. Als hij op zondag 2 april herkozen wordt, zal dat vreemd genoeg ook te danken zijn aan het feit dat hij verklaard heeft dat Servië nimmer lid van de NAVO zal worden. Dan kan hij ook zijn persoonlijk autoritair bewind voortzetten, zoals dat in oost-Europa steeds meer gangbaar wordt (NAVO-leden Polen en Hongarije zijn voorbeelden, om maar niet te spreken van het bijna dictatoriale bewind van Djukanović in kandidaat-lid Montenegro).

Nu is de IPAP-overeenkomst niet alleen maar een militaire kwestie. Er wordt ook in gesproken van een ‘versnelling van de eigendomswijziging’ en van ‘bescherming van mensenrechten’. Het eerste verwijst naar de noodzaak om Telekom Serbia en de Servische elektriciteitsmaatschappij te privatiseren. Deze laatste was ook het doelwit van de NAVO-bombardementen in 1999, toen NAVO-woordvoerder Jamie Shea op de TV opschepte hoe het bondgenootschap het licht aan en uit deed door de centrales met stroken zilverpapier te bestoken.

De paragraaf over mensenrechten verwijst naar het homohuwelijk en homorechten, die al even impopulair zijn in het sociaal conservatieve Servië. Maar die zijn desalniettemin van belang om groepen sterker te maken die nog wel eens nodig zouden kunnen zijn als het er weer om gaat oppositie tegen de Servische staat te activeren.

Uiteindelijk is het neoliberalisme immers niet alleen maar markteconomie. Het is ook een strategie om de soevereiniteit van de staat te verzwakken. Een zwakke staat die belangrijke infrastructuur niet meer in handen heeft (hier dus telecom en elektriciteit) en die blootstaat aan identiteitspolitiek van mondige minderheden die kunnen rekenen op sympathie in de Westerse media en van de kant van beroemdheden, kan ook Westerse politiek-economische machtspolitiek niet weerstaan.

Intussen heeft Rusland, dat kan rekenen op de steun van de meest conservatieve nationalistische stromingen in de Servische maatschappij, Belgrado enkele dagen terug een handvol MiG-29 straaljagers cadeau gedaan om tekorten in de Servische luchtmacht aan te vullen.

Dat zou ons eraan moeten herinneren hoe gevaarlijk de voorwaartse druk van NAVO is, en hoezeer hier sprake is van een vooropgezette strategie om op een militaire botsing met Rusland voorbereid te zijn.

Kees van der Pijl

lezingen/bijeenkomsten, NAVO

Debatavond: (Op) Weg met de Nato?

USA-president Trump heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid met zijn uitspraken over de Nato en de bijdragen van de Europese landen. Ook de door hem gewenste ontspanning naar Rusland zet de Nato op een heel ander been.



Dat is een goede reden om het te hebben over alternatieven voor de Nato, terwijl ook de roep om uit de Nato te gaan weer wordt gehoord. Het regeringsbeleid is gericht op het handhaven van de druk op Rusland en het verhogen van het defensiebudget naar de Nato-norm. Maar er zijn goede redenen aan te voeren waarom dit een achterhaald recept is en we juist naar minder Nato en minder wapens toe moeten.

Ex-defensieminister Eimert van Middelkoop zal het debat hierover aangaan met Kees van der Pijl. Hij zal betogen dat de Nato een onmisbaar instrument is voor de Europese veiligheid en de uitbreidingen in Oost-Europa en de druk op Rusland een noodzakelijk kwaad zijn om Russische expansiedrift te beteugelen.

Vanuit het Centrum voor Geopolitiek zal emeritus professor Kees van der Pijl (School of Global Studies, University of Sussex) juist pleiten voor ontspanning, verlaging van het defensiebudget en het verlaten van de Nato-koers, die met zijn snelle expansie in Oost-Europa en de oorlog in Afghanistan juist oorlog uitlokt in plaats van ertegen beschermt.

Plaats en tijd: Cultuur- en debatcentrum “de Pletterij”, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem, Woensdag 8 maart, 20 – 22 uur, Toegang 3 euro.

NAVO

De NAVO als kwaadaardig gezwel (3). Na de overwinning

Toen de Sovjet-Unie instortte in 1991, werd het militaire en politieke evenwicht in de wereld volledig omgegooid. De EU, ook van 1991, verlegde conform de nieuwe machtspositie van het herenigde Duitsland de richting van haar uitbreiding van het zuiden (Griekenland, Spanje en Portugal), naar het oosten. De NAVO kon niet achterblijven en alle plechtige beloftes aan Gorbatsjov ten spijt, was het bondgenootschap in 2009 tot aan de Russische grenzen opgerukt. Verschillende voormalige Sovjetrepublieken waren erin opgenomen, andere werden aangemoedigd hetzelfde te doen.


 Bron : Der Spiegel

Het Pentagon publiceerde direct in 1992 een planningsdocument getekend door plaatsvervangend minister van defensie Paul Wolfowitz. Daarin werd de Verenigde Staten uitgeroepen tot de enige supermacht, en gewaarschuwd dat geen enkele andere staat ook maar in de buurt van de Amerikaanse militaire oppermacht zou worden getolereerd. Ook de EU kreeg een duidelijke hint om geen initiatieven te nemen buiten de Amerikanen om. 


De NAVO werd in overeenstemming met de Wolfowitz-doctrine omgebouwd tot een offensieve militaire structuur met een mondiale missie. Eind 1991 tekenden de NAVO-landen al voor operaties buiten het verdragsgebied. Toen Duitsland ertoe overging om eenzijdig de afscheiding van Slovenië en Kroatië te erkennen (beiden katholieke landen), antwoordde de VS met het aanmoedigen van islamitische staatsvorming in Bosnië en later in Kosovo. Daarin speelden zowel de noodzaak mee om bij de moslimwereld in een goed blaadje te komen, als het verkrijgen van toegang tot de Centraalaziatische energiebronnen na het uiteenvallen van de USSR.

Tijdens het presidentschap van Clinton nam de druk om de NAVO ook echt uit te breiden, toe. Het ‘US Committee to Expand NATO’ werd voorgezeten door een directeur van Lockheed Martin. In januari 1994 viel het besluit om Polen, Hongarije en de Tsjechische republiek op te nemen; later dat jaar vond de eerste NAVO-operatie buiten het verdragsgebied plaats in Joegoslavië. Richard Holbrooke, belast met de Joegoslavië-portefeuille in het State Department, schreef dat ‘het Westen zo snel mogelijk naar centraal Europa moet uitbreiden…, en de Verenigde Staten is bereid daarbij de leiding te nemen’. Het bombarderen van Bosnische Serviërs en Servië zelf om de afscheiding van Kosovo te dekken, liet zien dat dit geen holle frasen waren.

Zelfs met de inschikkelijke Jeltsin was het nodig de Russische ongerustheid over het gestage oprukken van het bondgenootschap te sussn. De NATO-Russia Founding Act van 1997 beloofde dat er geen nucleaire wapens en permanente troepenlegering in de nieuwe NAVO-lidstaten zou plaatsvinden. Toch werd in datzelfde jaar onder auspiciën van de VS, Engeland en Turkije een veiligheidsorganisatie van voormalige Sovjetrepublieken gevormd (Georgië, Oekraïne, Azerbeidzjan en Moldova: naar hun beginletters, GUAM; Oezbekistan zou later ook lid worden). Zij woonden in april 1999 het vijftig-jarig jubileumcongres van de NAVO in Washington bij, toen de bombardementen op Servië in volle gang waren.

Frankrijk was weer tot de militaire organisatie van de NAVO toegetreden, maar wilde in de Kosovo-crisis een meer terughoudende politiek. Daaraan werd echter geen gehoor gegeven. Achteraf was het uiteenvallen van Joegoslavië een general repetitie voor de pro-Westerse coup en de daaropvolgende burgeroorlog in Oekraïne, met Servië in de rol van Rusland en de voormalige maoïsten van de KLA in Kosovo het voorbeeld voor de Oekraïense ultra-nationalisten en fascisten die de macht grepen in februari 2014.

Na de aanslagen op de Twin Towers op 9/11 ging de NAVO over tot een regime-wisselingsoperatie in Afghanistan. Dit maakte duidelijk dat de operaties buiten het verdragsgebied onderdeel waren van een imperialistische politiek van het Westen, met name de VS en Groot Brittannië. Alles terwille van het draaiende houden van een gigantisch militair-industrieel complex en de controle over energiebronnen en pijplijnsystemen. Goed, in 2003 werd de Atlantische eenheid voor korte tijd verbroken, toen Engeland en de VS Irak binnenvielen; maar binnen een jaar waren Frankrijk, Duitsland en België weer in het NAVO-gelid teruggebracht.

De Baltische landen werden NAVO- en EU-lid in 2004. Op de NAVO-top van Boekarest in april 2008 kregen Oekraïne en Georgië het signaal dat ook zij kandidaten voor het lidmaatschap waren, maar Frankrijk en Duitsland hielden dit tegen. Georgië was in het Westerse kamp getrokken door de ‘Roze revolutie’ van 2003, die Michail Saakashvili aan de macht bracht. Aangemoedigd door de regering van Bush en door Israël besloot hij om in augustus 2008 te proberen de afgescheiden provincie Zuid-Ossetië met geweld te heroveren; wat eindigde met een vernederende nederlaag toen de Russen vanuit Noord-Ossetië tot de tegenaanval overgingen. Alsof Moskou niet vanaf 2005 gewaarschuwd had dat het geen verdere NAVO-avonturen aan zijn grenzen zou tolereren.

In 2004 kreeg ook Oekraïne zijn ‘kleurenrevolutie’ (Oranje). Maar het duurde tot 2014 voor er een echte pro-Westerse, ultra-nationalistische staatsgreep plaatsvond. Dit stortte het land in een burgeroorlog met het op Rusland georiënteerde zuiden en oosten en veroorzaakte de afscheiding van de Krim, dat weer werd opgenomen in de Russische Federatie, waarbij het schiereiland zich al vanaf de instorting van de USSR had willen aansluiten.

Dit was koren op de molen van de NAVO. Het feit dat Rusland zich nu te weer stelde tegen de aanhoudende Westerse druk werd gepresenteerd als ‘aggressie’, en daarbij herwon het bondgenootschap zijn bestaansrecht, iets wat na het Afghaanse debacle helemaal niet zo zeker was. Ook de rampzalige gevolgen van de NAVO-regime-wisseling in Libië in 2011, waar de deur werd ingetrapt die tot dan toe verhinderd had dat Afrikanen de Middellandse Zee overstaken naar Europa, kon nu vergeten worden.

De nieuwe vijand, ‘Poetin’, werd het mikpunt van de NAVO-propaganda die trouw wordt verbreid door de mainstream media. Inmiddels is er een nieuwe Koude Oorlog uitgebroken. Anti-raketlanceerinstallaties aan de Russische grenzen, de gestage aanvoer van Amerikaanse en NAVO-troepen en materieel (ook uit Nederland) naar de Baltische staten en Polen, en provocerende oefeningen steeds dichter bij de Russische exclave Kaliningrad (ingeklemd tussen Polen en Litouwen
), alles helpt mee om de spanning op te voeren. Ongekende risico’s zijn het gevolg.

De NAVO heeft de wereld tot aan de rand van de nuclaire vernietiging gebracht. Haar ontbinding is de meest urgente taak waarvoor de mensheid zich op dit moment geplaatst ziet.

Kees van der Pijl

NAVO

De NAVO als kwaadaardig gezwel (2). De ‘strategie van de spanning’


De kerntaak van de NAVO was het in toom houden van linkse krachten, in het bijzonder het communisme, binnen het eigen verdragsgebied. In Azië voerden de Amerikanen oorlog na oorlog, in Latijns Amerika waren staatsgrepen aan de orde van de dag, maar in Europa lagen door de akkoorden van Jalta op het eind van de Tweede Wereldoorlog de verhoudingen vast: ieder blok mocht binnen de eigen invloedssfeer de orde handhaven, en de NAVO deed dat bij ons. 



We zijn gewend te horen hoe de Sovjet-Unie de orde handhaafde binnen het oostblok (DDR 1953, Hongarije 1956, Tsjechoslowakije 1968). Minder vaak over de militaire staatsgrepen in NAVO-landen Turkije (1960, 1971 en 1980) en Griekenland (1967). Over de rol van de NAVO in Frankrijk en Italië (foto) weten de meeste mensen nog minder.


In Frankrijk had De Gaulle in 1958 de macht gekregen om een coup van het leger in Algerije te voorkomen. In 1961 kwam dat leger alsnog in opstand toen duidelijk werd dat de Franse president de Noordafrikaanse kolonie wilde opgeven. De leider van de nieuwe opstand, Generaal Challe, voormalig NAVO-opperbevelhebber voor Centraal Europa en met nauwe contacten in het Pentagon, wist zich verzekerd van Amerikaanse steun, maar de coup mislukte. Nu begon het ‘geheime leger’, de OAS, een bomcampagne in Frankrijk. De Gaulle ontsnapte ternauwernood aan een aanslag.

De nieuwe Amerikaanse president Kennedy, voorstander van een minder harde Koude Oorlog, wist niets van de plannen van Challe; in Italië wilde hij de communisten de wind uit de zeilen nemen door de socialisten na de verkiezingen van 1963 in de regering te laten opnemen. Daarop begonnen de CIA in Rome en Italiaanse neo-fascisten een terreurcampagne, die werd gecoördineerd met de OAS. Die culmineerde in een couppoging van Italiaanse militairen en geheime diensten in 1964 (Kennedy was inmiddels vermoord in Dallas). De NAVO steunde de coup door een grootscheepse oefening te organiseren om de regering van premier Aldo Moro te intimideren. Moro wijzigde na een gesprek met de coupleider zijn kabinet, nu zonder de socialisten. De coup werd afgeblazen, want het doel was bereikt.

In maart 1966 trok De Gaulle de Franse strijdkrachten uit de NAVO terug uit onvrede over de Amerikaanse inmenging in de Europese politiek en de oorlogvoering in Vietnam. Het NAVO-hoofdkwartier werd naar Brussel verplaatst. Intussen werd onder leiding van William Harvey, CIA-chef in Rome, een netwerk voor moord- en terreuraanslagen opgebouwd dat actief werd in heel West-Europa en in Latijns Amerika.

Voor Italië zelf werd op instigatie van Kissinger en diens tweede man in de Nationale Veiligheidsraad, de katholieke NAVO-opperbevelhebber Alexander Haig, een vrijmetselaarsloge, Propagande Due (P2), onder ‘grootmeester’ Licio Gelli, omgebouwd tot een schaduwstaat. Gelli coördineerde niet alleen de geheime operaties van het ondergrondse NAVO-leger dat later als ‘Gladio’ zou worden aangeduid. Hij had ook nauwe contacten met López Rega, de organisator van de AAA-doodseskaders in Argentinië die onder Peróns weduwe Isabel de fascistische staatsgreep van 1976 voorbereidden.

In Europa was met de Accoorden van Helsinki van 1975 de ontspanning formeel vastgelegd: de grenzen van 1945, economische samenwerking, en mensenrechten. Kortom, een nieuw Jalta, maar met de mensenrechten als breekijzer om in het Sovjet-blok dissidenten te kunnen steunen.

In West-Europa werden door het ondergrondse NAVO-leger, ‘Gladio’, spectaculaire aanslagen georganiseerd, ontvoeringen, en propagandacampagnes—de ‘strategie van de spanning’ die de opmars van links moest tegengaan. Zie het schokkende boek van de Zwitser Daniele Ganser, ‘NATO’s Secret Armies’ van 2005. De ontvoering van premier Aldo Moro in 1978 door de ‘Rode Brigades’ die eindigde met zijn dood, moest het regeerakkoord met de communistische PCI verhinderen (zijn lijk werd in de kofferbak van een auto gedeponeerd, die precies geparkeerd was tussen de hoofkwartieren van de PCI en de DC, de Christen-Democratie).

Het jaar daarop werd de Strategie van de Spanning officiële NAVO-politiek met het besluit om kruisraketten en Pershing-II-raketten in Europa te plaatsen, zogenaamd in antwoord op Russische SS-20-raketten. Maar die reikten niet verder dan IJsland terwijl de Pershings binnen een paar minuten Moskou konden treffen. Het besluit veroorzaakte grote consternatie in het Kremlin en de Sovjet-Unie liet nu haar terughoudendheid in de buitenlandse politiek varen. Eind 1979 kwam Moskou de pro-communistische regering in Afghanistan te hulp. Volgens Zbigniew Brzezinski, Carters Nationale veiligheidsadviseur, was dit een val die hij had opgezet om de Sovjet-Unie haar eigen ‘Vietnam’ te bezorgen. De vraag van een Frans blad of hij niet bezorgd was dat de steun aan Afghaanse jihadisten nieuwe problemen zou veroorzaken, wuifde hij weg; wie kon de instorting van het Sovjetblok nu vergelijken met een paar radicale moslims!

Na de verkiezing van Ronald Reagan tot president wees minister van buitenlandse zaken George Shultz de verdeling van Europa in 1945 van de hand en werd de clandestiene steun aan oppositie in het Sovjetblok opgevoerd, in Polen samen met het Vaticaan. Leden van de Nationale Veiligheidsraad in Washington zoals Richard Pipes verklaarden openlijk dat de Sovjet-Unie haar politieke systeem moest wijzigen wilde het een oorlog met het Westen voorkomen. Met infiltraties in Centraal Azië en marineprovocaties in de Zwarte Zee werd de daad bij het woord gevoegd. Tragisch dieptepunt was het neerschieten van een Koreaans passagiersvliegtuig in 1983, dat honderden kilometers het Siberische luchtruim was binnengevlogen met een Amerikaans spionagevliegtuig er vlak bij om de Sovjetradarinstallaties op Sachalin en Kamsjatka te testen.

Uiteindelijk zou Gorbatsjov als nieuwe Sovjet-leider in 1986 de handdoek in de ring werpen en begon zijn (te late) perestroika-experiment. Gorbatsjovs oproep om de ontspanning in Europa (‘ons gemeenschappelijk huis’) duurzaam te maken werd welwillend begroet, met name in West-Duitsland. Daar verwachtte men er een hereniging met de DDR uit te slepen. Gorbatsjov werd echter ten val gebracht door Boris Jeltsin en werd gedwongen te accepteren dat een herenigd Duitsland toch lid van de NAVO zou blijven. Wel kreeg hij de toezegging dat het daarbij zou blijven en dat het bondgenootschap niet verder zou oprukken naar het oosten (‘not an inch’, aldus de minister van buitenlandse zaken van Bush Sr., James Baker). Het West
en had de Koude Oorlog gewonnen. Wat nu met de NAVO? (wordt vervolgd)

Kees van der Pijl

NAVO

Opnieuw probeert Kiev de NAVO-oorlogsmachine in de burgeroorlog te betrekken


Al bij diverse eerdere gelegenheden heeft het coup-regime in Kiev pogingen in het werk gesteld om het Westen tot directe militaire actie in oost-Oekraïne te provoceren. Na het neerhalen van MH17 kwam dit in feite heel dicht bij, maar uiteindelijk bleef het beperkt tot sancties tegen Rusland (die overigens een dag eerder, op 16 juli, waren ingesteld). Nu de sancties moeten worden verlengd, heeft Oekraïne een nieuw offensief tegen de Donbass gelanceerd.

Dat Kiev op de verkeerde kandidaat in de Amerikaanse verkiezingen had gewed (Hillary), betekent niet dat het geen bondgenoten in Washington meer heeft.


Eind vorig jaar maakten de altijd oorlogszuchtige senatoren John McCain and Lindsey Graham een rondreis door landen die aan Rusland grenzen: Georgië, de Baltische staten, en Oekraïne. Het tweetal bracht enige tijd door bij troepen van Kiev aan het front in Donbass, in gezelschap van president Porosjenko. Graham verklaarde bij die gelegenheid dat 2017 ‘het jaar van het offensief’ zou worden. McCain (op de foto) voegde daaraan toe dat ‘we Vladimir Poetin hier niet moeten laten winnen want als hij hier wint dan zal hij dat ook doen in ander landen.’

Nu is het niet zo dat McCain and Graham fossielen zijn uit een tijdperk dat voorbij is, alleen omdat Donald Trump zich heeft uitgelaten over het normaliseren van de betrekkingen met Moskou. De Amerikaanse oorlogsmachine draait nog op volle toeren en zoals Kennedy en Nixon al moesten ondervinden, is het beter die niet voor de voeten te lopen.

McCain had de leiding in de hoorzittingen in de Senaat waarbij kabinetskandidaten van Trump aan de tand werden gevoeld en kreeg zeer geruststellende antwoorden. Te oordelen naar zowel Tillerson (buitenlandse zaken) als Mattis (defensie) leek er weinig te zijn veranderd sinds Obama. Idem dito bij Nikki Haley, de kandidaat voor ambassadeur bij de VN, die verklaarde dat Rusland niet te vertrouwen is. En nu heeft ze bij haar eerste optreden in de VN in New York, Moskou scherp veroordeeld vanwege de veronderstelde ‘agressie’ in Oekraïne, en ook nog geëist dat het de Krim opgeeft. Dit zijn uitspraken die als ze eenmaal zijn gedaan, niet zo makkelijk teruggenomen kunnen worden.

Aanvankelijk leek het alsof Trump nou niet bepaald haast had om voor het regime in Kiev in de bres te springen. De woordvoerder van het Witte Huis meldde dat Trump op de hoogte gehouden werd maar wilde geen verder commentaar leveren. Ook het State Department in Washington reageerde in bedekte termen met een oproep aan alle partijen om zich te houden aan de overeenkomsten om een eind aan de gevechten te maken, zonder zelfs Rusland te noemen. Dit in tegenstelling tot de beschuldigingen aan het adres van Moskou zoals we van Obama gewend waren. Maar dit alles werd weggeblazen door het optreden van Haley in de VN.

Porosjenko en zijn supporters in Washington en de NAVO weten dat ze iedere poging van Trump om de oost-west-spanningen te verminderen, in de kiem moeten smoren. Radio Free Europe/Radio Liberty, thet Amerikaanse Koude-Oorlogsstation, meldde op maandag 30 januari dat de ‘Oekraïense strijdkrachten die hun nieuwe kracht willen laten zien, zijn overgegaan tot wat velen hier een ‘sluipend offensief’ noemen. ‘Ze zijn gefrustreerd door de patstelling in de 33 maanden durende uitputtingsslag, en bang dat Westerse steun afneemt nu ze voelen dat president Donald Trump Kiev buiten iedere vredesbespreking zou kunnen laten in zijn pogingen om de verstoorde relatie met Moskou te verbeteren.’ En volgens de Duitse Süddeutsche Zeitung is ‘Porosjenko vastbesloten om bijna alles te riskeren om maar te voorkomen dat de sancties tegen Rusland worden opgeheven’.

In Consortium News vergelijkt Jonathan Marshall de situatie met Georgië in 2008. Saakashvili ging er toen van uit dat een artilleriebombardement op burgerdoelen in de hoofdstad van de afvallige provincie Zuid-Ossetië, Tsvingali, een Russische reactie zou uitlokken—en dat gebeurde. Ook ging hij ervan uit dat het Westen toe zou snellen om zijn regime bij te staan. McCain was nauw betrokken bij dat avontuur. Maar toen Russische strijdkrachten terugsloegen en Georgië binnentrokken (onder andere om vliegvelden onklaar te maken die ter beschikking van Israël waren gesteld voor een aanval op Iran) bepaalde het Westen zich tot een propagandastorm over de ‘Russische invasie’, en dat is ook hoe we er in de media nog steeds over lezen.

Dit keer is de situatie echter veel gevaarlijker dan in 2008. In de crisis rond Georgië waren er geen NAVO-troepen in de buurt, maar nu wel. Terwijl ik dit schrijf zijn Amerikaanse en NAVO-troepen, inclusief Nederlandse eenheden, op manoeuvres in Polen. Duitse militairen zijn in Litouwen, voor het eerst sinds ze eruit verdreven werden in 1944. En de NAVO-troepen beperken zich ook niet tot de technische kant van een oefening. Ze vuren hun kanonnen af om ‘een boodschap aan Poetin te sturen’ , aldus de strijdbare NAVO-commandant, Generaal Ben Hodges.

Niettemin zijn de omvang en samenstelling van deze strijdkrachten, ondanks het aandeel van zware pantsereenheden, niet voldoende om het tegen Rusland op te nemen. Maar in een crisis zouden ze wel naar het zuiden kunnen zwenken en in Oekraïne betrokken raken, mocht Kiev erin slagen om Moskou te provoceren om op de aanvallen te reageren.

En daar zouden ze zeker het verschil maken.

Kees van der Pijl

NAVO

De NAVO als kwaadaardig gezwel (1)


Na de verkiezing van Trump is in Europa een ware paniek uitgebroken onder de NAVO-lidstaten, nu de nieuwe man naar het zich laat aanzien de nieuwe Koude Oorlog tegen Rusland geen goed idee vindt. 

Eerst hebben de EU-landen zich laten opporren om de door Obama ingestelde sancties tegen Rusland te volgen, en daar hadden ze eind 2015 al tegen de $ 60 miljard schade door geleden; om vervolgens signalen van de regie in Washington te krijgen dat het allemaal anders moet. 


Misschien wordt de bizarre situatie wel het best uitgebeeld door het gigantische, op 1 miljard euro begrote nieuwe NAVO-hoofdkwartier bij Brussel. Nog omringd door bouwkranen ziet dit onvoltooide, megalomane project eruit als een kwaadaardig gezwel dat naar alle kanten is uitgezaaid, met lelijke uitlopers die de bodem in lijken te verdwijnen.
Dat kon inderdaad wel eens een treffende uitbeelding van waar de organisatie nu is aanbeland. Een goed moment om nog eens kort samen te vatten waar de NAVO eigenlijk voor staat. 



Al spoedig na de nederlaag van Duitsland in 1945 ontstond in Engeland en de VS de gedachte dat de uitslag van de oorlog voor het Westen eigenlijk onacceptabel was. Winston Churchill, die nog hoopte op een consolidatie van het Britse rijk, en de gebroeders Dulles in Washington en hun zakenvrienden in Duitsland, behoorden tot de meest uitgesproken voorstanders van een herziening van de naoorlogse verhoudingen. 

Zowel in Oost- als in West-Europa waren in 1945 regeringen van nationale eenheid aan de macht gekomen waarin communisten een groot aandeel hadden, een bron van zorg onder de haviken in Washington. In Frankrijk waren de communisten op afstand de grootste partij en in Italië hadden ze eveneens een goede kans om als sterkste uit de bus te komen, al werden verkiezingen voorlopig uitgesteld.

In 1947 lanceerden de Amerikanen kort op elkaar twee grote projecten gericht op West-Europa, de Truman Doctrine en het Marshallplan. De Truman Doctrine hield in dat de VS elke regering die de strijd aanbond met communistische of anderszins linkse oppositie, op Amerikaanse hulp kon rekenen. De rechtse regeringen van Griekenland en Turkije waren de eerste ‘gelukkigen’.

Het Marshallplan bepaalde enkele maanden daarna dat in ruil voor Amerikaanse voedsel- en andere hulp, alle handel met de Sovjet-Unie moest worden stopgezet.

In diverse landen leidde dit tot grote spanningen en in Tsjechoslowakije, dat altijd met zowel west als oost gehandeld had, tot een acute regeringscrisis, waarin de communisten de macht grepen.

Twee maanden later, in april 1948, begonnen de ministers van buitenlandse zaken van Engeland, Canada en de VS een geheim overleg om de dreigende situatie het hoofd te bieden. De NAVO werd precies een jaar later officieel opgericht; pas vele jaren later zouden twee Nederlandse onderzoekers, Cees Wiebes en Bert Zeeman, onthullen hoe de onderhandelingen tussen de drie Engelssprekende landen dit hadden voorbereid.

In zowel West- als Oost-Europa vielen in 1947-’48 de regeringen van nationale eenheid uiteen. In het Westen werden de communisten uit de regeringen waar ze in zaten verwijderd, in het Oosten de niet-communisten. De verkiezingen in Italië in 1948 werden door Amerikaanse dreigementen, een hysterische campagne van het Vaticaan en geweld van anti-communistische knokploegen, door de Christen-Democraten gewonnen. Maar toen een jaar later de troepen van Mao Zedong de Chinese hoofdstad Peking veroverden, en Noord-Korea in 1950 het zuiden binnenviel om ook daar een communistisch regime te vestigen, brak er in de westelijke hoofdsteden een ware paniek uit. Die leidde o.a. tot de anti-communistische heksenjacht van McCarthy.

De eerste taak voor het westelijke kamp was nu het opnieuw bewapenen van West-Duitsland. Frankrijk weigerde dit en pas in 1955 kreeg de Bondsrepubliek toestemming tot de vorming van een eigen leger via een Europese schaduwconstructie. Ondanks heftige protesten van Moskou werd het land nu ook lid van de NAVO, en dat was voor het Sovjet-blok aanleiding om een eigen militaire organisatie te vormen, het Warschaupact.

Tot die tijd, dus tot 1955, was de NAVO hoofdzakelijk een coördinatiecentrum voor repressie waar dat nodig was en dat bleef ook haar belangrijkste doelstelling. Midden jaren vijftig kwam daarnaast ook een militaire organisatie tot ontwikkeling, onder Amerikaans commando. Maar de NAVO zou pas oorlogen gaan voeren toen haar reden van bestaan, het communisme, de geest gegeven had.

In 1958 werd Charles de Gaulle president van Frankrijk, in wat het best beschreven kan worden als een staatsgreep om een andere staatsgreep te voorkomen, nl. door fascistische krachten in het Franse leger in Algerije, dat daar een uitzichtloze koloniale oorlog voerde.

Met het aan de macht komen van De Gaulle begon een touwtrekken over het beheer van de kernwapens binnen de NAVO. Frankrijk wilde daarover meepraten omdat het een eigen kernwapenprogramma had. Bovendien meende De Gaulle dat de VS de koude oorlog en de kernwapenwedloop met de USSR gebruikten om de economische betrekkingen tussen West-Europa en het Sovjetblok te blijven blokkeren, terwijl daar juist mogelijkheden lagen voor de Europese economie. In dit standpunt werd hij later bijgevallen door de Westduitse kanselier Willy Brandt. De Gaulle trok in 1966 Frankrijk terug uit de militaire organisatie van de NAVO.

Hierop volgde het mogelijk zwartste hoofdstuk van de NAVO-geschiedenis, de ‘strategie van de spanning’ in West-Europa en met de Sovjet-Unie. Deze strategie droeg uiteindelijk in belangrijke mate bij tot de instorting van het Sovjetblok, de USSR, en het communisme in 1989-’91. Toen pas begon de NAVO, zoals alle kwaadaardige gezwellen, werkelijk uit te zaaien (wordt vervolgd).

Kees van der Pijl

NAVO

Opnieuw een Patriot-missie voor Nederland—dit keer tegen Rusland?


Oorlog Is Geen Oplossing.Nl heeft een bijzondere band met de Patriot luchtafweereenheden omdat onze activiteit als landelijke groep begon met een protest tegen de uitzending van Nederlandse (en Duitse) Patriots naar Incirlik in Turkije, in januari 2013. Dat was een operatie onder valse voorwendsels (dreiging vanuit Syrië), die uiteindelijk afgeblazen werd nadat de operatie voor veel geld een jaar lang was volgehouden. Dezer dagen is opnieuw sprake van een Patriot-missie, met een opnieuw verzonnen dreiging maar met een veel groter risico.



Nederland is met Duitsland bezig om een gezamenlijke luchtafweereenheid te vormen met Patriots. Die eenheid zou dan naar ofwel Polen of de Baltische staten moeten worden gestuurd om daar het Russische gevaar te bedwingen. 


Tegenover Reuters verklaarde Brigadegeneraal Michael Gschossmann, commandant van de luchtafweer van de Duitse luchtmacht dat de stationering in die landen een ‘politiek signaal’ zou afgeven richting Rusland. Daarvoor moeten we nu juist bang zijn.

De woordvoerder van het Nederlandse ministerie van defensie, Jeroen de Vries, voegde daaraan toe dat de eenheid overal gestationeerd kan worden waar NAVO-gebied verdedigd moet worden. Dat is intussen, dankzij de gestage opmars van het ‘bondgenootschap’, direct aan de Russische grens. Want voormalige Sovjetrepublieken zoals de Baltische staten, waar miljoenen Russen wonen die daar na het uiteenvallen van de USSR zijn achtergebleven en worden gediscrimineerd als tweede-rangsburgers, zijn nu ook ‘NAVO-gebied’.

In oktober gaan Nederlanders en Duitsers oefenen op Kreta, samen met een Amerikaanse torpedobootjager met luchtafweersystemen uit de Aegis-klasse. Het systeem dat ze gebruiken is ontwikkeld door Airbus. Zo wordt er ook nog economisch voordeel behaald uit deze Europese samenwerking.

Enkele dagen geleden riep de Duitse regering burgers op om te zorgen voor tien dagen voedsel in huis te hebben om op een grote crisis voorbereid te zijn. Is dat omdat elke dag het financiële stelsel zoals dat na de crisis van de 2008 weer tot leven is gewekt, alsnog kan instorten? Of moeten we, gelet op de voortgaande provocaties aan de Russische grenzen, met een andere crisis rekening houden?

Kees van der Pijl

NAVO

Op oorlogspad (6). Van zwakkelingen in 1914 tot misdadigers nu

‘De politici van 1914 waren geen misdadigers, het waren zwakke figuren die geen weerstand wisten te bieden aan de krachten die op oorlog aanstuurden’. Aldus het oordeel van de historicus G.W.F. Hallgarten over de Europese regeringen die ruim baan gaven aan de vier jaar aanhoudende orkaan van vernietiging die we nu de Eerste Wereldoorlog noemen. Een oorlog die gevolgd werd door een tweede die nog vele malen destructiever was, met zo’n vijftig miljoen doden en honderden miljoenen verwoeste levens daar nog eens bij.



Moet dit niet ook het oordeel zijn over de Amerikaanse en Europese politici die in Warschau bijeeen zijn voor de NAVO-top en die evenmin weerstand weten te bieden aan de oorlogskrachten?


OorlogIsGeenOplossing.nl werd in februari 2013 opgericht als landelijke tak van een al langer in Enschede actieve groep onder dezelfde naam. De directe aanleiding was de stationering van Patriots in Turkije, zogenaamd om dat land te beschermen tegen aanvallen van Syrië.


Dat dit een goedkoop fabeltje was hoeft inmiddels niet meer te worden uitgelegd. In onze principeverklaring stelden we echter ook dat de spiraal van dood en verderf die door het in crisis verkerende Westen in gang is gezet, niet tot het Midden-Oosten en Noord-Afrika beperkt zou blijven. Het dreigende perspectief is een wereldoorlog.

‘Hoe meer de economische dynamiek zich [van het Westen] naar elders verplaatst—en niet alleen naar de BRICS—hoe meer oorlog, zo lijkt het. Zelfs Rusland en China komen in het vizier. Oorlog Is Geen Oplossing ziet in deze ontwikkeling een levensgroot gevaar dat dringend moet worden afgewend.’

‘Zelfs Rusland en China…’ Dat ‘zelfs’ kan er nu wel afgelaten worden, want de NAVO heeft in Warschau Rusland officieel tot vijand verklaard en schendt met de stationering van troepen in de Baltische staten het NAVO-Rusland Grondslagverdrag van 1997 dat bedoeld was als troostprijs voor Moskou, toen nog onder de gehoorzame Jeltsin, voor het oprukken van het bondgenootschap tot aan de Russische grenzen.

Hetzelfde lot als de afspraken met Gorbatsjov om zijn handtekening onder de hereniging van Duitsland te krijgen, beschoren was. Jammer!

Zoals eerder betoogd heeft de huidige NAVO-opstelling niets te maken met de dreiging van een Russische invasie (die net zo waarschijnlijk is als een Syrische aanval op Turkije in 2013). Alles daarentegen met dreigende instabiliteit in de Baltische staten met hun grote Russische minderheden (rond een kwart van de bevolking in Estland en Letland), tegen wie een nationalistische hetze wordt gevoerd met etnische zuivering nu openlijk op de agenda. Net als in Oekraïne na de nationalistische, door de Amerikanen geregisseerde staatsgreep in februari 2014 (‘de Russische inval’).

Wie anno nu de terugkeer van de Krim in de Russische Federatie, die daarop de reactie was, beschouwt als rechtvaardiging voor het riskeren van een kernoorlog waarvan in de jaren van Reagan al werd vastgesteld dat dit via een ‘nucleaire winter’ zou leiden tot het einde van het leven op aarde, is niet alleen ‘zwak’.

Die is een misdadiger, een oorlogsmisdadiger. Dat geldt voor allen die in Warschau hun handtekening onder de nieuwe NAVO-plannen hebben gezet.

Kees van der Pijl

kernwapens, NAVO

Brief aan de leden van de Vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken inzake de NAVO-top in Warschau

Oorlog is geen Oplossing schreef vandaag onderstaande brief aan de leden van de Tweede Kamer:



Een krappe week voor de uiterst belangrijke NAVO-top van a.s. weekend in Warschau stuurde de regering u de Kamerbrief met de Nederlandse inzet. Met het oog op het debat dat u morgenmiddag hierover met de regering zult hebben, willen we als Oorlog is geen Oplossing de volgende aandachtspunten met u delen:

1.       In paragraaf 2 (“algemeen”) worden de veiligheidsdreigingen opgesomd waarvoor de NAVO-landen zich geplaatst zien. In onze ogen ontbreekt in deze beschrijving dat deze veiligheidsdreigingen alle zijn vooroorzaakt door het (militaire) optreden van het NAVO-bondgenootschap als geheel danwel de belangrijkste NAVO-landen gezamenlijk in of ten aanzien van de genoemde landen. We noemen de forse oostwaartse uitbreiding van het NAVO-verdragsgebied na het eind van de Koude Oorlog en de invasies dan wel andere militaire operaties van (leden van) het Noord-Atlantisch bondgenootschap in Libië, Irak, Syrië en Afghanistan. Het tegengaan van de toegenomen onveiligheid ten gevolge van deze Westerse militaire activiteiten door de Westerse militaire activiteiten ten aanzien van deze regio’s te intensieveren lijkt ons dan ook een heilloze onderneming.
2.       In het eerste deel (“Rusland”) van paragraaf 3 (“Oostflank”) lijkt de regering te kiezen voor een voorzichtige en evenwichtige benadering (“Russische retoriek en activiteiten niet spiegelen”, “afschrikking enerzijds en dialoog anderzijds”) maar dat kan niet verhelen dat de NAVO-activiteit ten aanzien van Rusland met name door de opstelling van de Baltische staten en Polen, uitgesproken vijandig en assertief is en slechts weinig van deze voorzichtigheid en evenwichtigheid weerspiegelt. Iets verder in de brief blijkt dat Nederland ook in deze haar imago als betrouwbare bondgenoot belangrijker lijkt te vinden dan het daadwerkelijk doorbreken van de escalatie waarin de NAVO en Rusland zijn beland en die de nucleaire afschrikking die we een kwarteeuw geleden achter ons gelaten dachten te hebben weer terug in de internationale verhoudingen heeft gebracht. Het is deze (nucleaire) escalatie die in onze ogen de grootste bedreiging van onze veiligheid vormt en niet de veiligheidsrisico’s die de regering in de voorgaande paragraaf benoemt.
3.       In het tweede deel (“Oekraïne”) van dezelfde paragraaf staat de ondersteuning van “hervorming” van de Oekraïense veiligheidssector centraal waaraan Nederland vanuit het veiligheidsfonds een bijdrage wil leveren. Wij vragen ons af hoe dit voornemen zich verhoudt tot de analyse van de referendumuitslag die de regering met uw Kamer deelde en waarin ze het “nee” dat een ruime meerderheid van de opgekomen kiesgerechtigden liet horen mede toegeschreven moet worden aan de vrees voor een intensievere militaire samenwerking met Oekraïne. Weliswaar betrof het toen de EU en thans de NAVO, maar in de onderhavige brief van de regering wordt (met name in paragraaf 7) duidelijk gemaakt dat de militaire activiteiten van beide internationale organisaties steeds verder vermengd zullen raken. Als de regering haar eigen analyse van de referendumuitslag serieus neemt, ziet ze dus af van verdere militaire samenwerking met Oekraïne.
4.       Paragraaf 4 (“Militaire aanpassing”) betreft de vormgeving van de “roterende permanente aanwezigheid” naast de snelle interventiemachten tegen een vermeende Russische dreiging waar Nederland een actieve rol in heeft gespeeld. De regering geeft in deze paragraaf in onze ogen heel goed aan hoe door het roterende karakter eerdere afspraken met Rusland van 1997 over het afzien van de legering van NAVO-eenheden in de voormalige Warschaupactlanden worden omzeild. Een dergelijke “slimmigheid” is in onze ogen onverantwoord als het om een daadwerkelijke vrede en veiligheid gaat en Nederland zou zich dan ook tegen deze permanente militaire aanwezigheid moeten keren en er in ieder geval niet aan deel moeten nemen.
5.       In paragraaf 5 (“Zuidflank”) worden veel woorden gebruikt om te benadrukken dat de voorgenomen trainings- en waarnemingsactiviteiten van de NAVO in cq. boven Irak niet geïnterpreteerd mogen worden als een deelname van het NAVO-bondgenootschap aan de anti-ISIS-coalitie. Dit volgehouden onderscheid komt op ons louter kunstmatig over en zal door geen van de betrokkenen die moeite met deze vermenging heeft serieus genomen worden. De NAVO steekt zich hierdoor dus alsnog in het wespennest waar ze buiten wilde blijven met alle gevolgen voor (terroristische) vergeldingsacties van dien.
6.    
  
Een ander deel van deze paragraaf gaat over de maritieme NAVO-activiteiten in de Egeïsche en Middellandse Zee om de “migratiecrisis” te bezweren. Het valt op deze in deze hele brief consequent over “migratiecrisis” wordt gesproken in plaats van over de gangbaardere “vluchtelingencrisis” waardoor de militaire maatregelen om de overtocht van vluchtelingen uit de MENA-regio naar Europa te verhinderen wordt losgekoppeld van de oorzaak van deze migratiegolf, namelijk de totale ontwrichting van de veiligheid in de betreffende landen (Libië, Syrië, Irak en Afghanistan) niet in de laatste plaats ten gevolge van de militaire activiteiten van NAVO-bondgenoten in deze landen in verleden en heden. Zolang de koppeling tussen de Noord-Atlantische militaire activiteiten in deze regio en de vluchtelingenstroom niet wordt gemaakt, zullen de militaire bemoeienissen van het bondgenootschap met de beoogde versterking van de veiligheidssector in deze regio èn het helpen oplossen van de vluchtelingencrisis gedoemd zijn te mislukken.
7.       In paragraaf 6 gaat het om de Defensie-uitgaven die te laag zouden zijn. Dit oordeel is niet gebaseerd op een internationale vergelijking (met bijvoorbeeld de defensie-uitgaven van Rusland en China, waaruit dan zou zijn gebleken dat er nog steeds een grote, schier onoverbrugbare kloof gaapt tussen de defensieuitgaven van de NAVO en deze twee belangrijkste concurrenten op het wereldtoneel), maar op afspraken binnen het NAVO-bondgenootschap en wel tussen de verantwoordelijke ministers onderling. Zo kan natuurlijk elke groep vakministers in internationaal verband met elkaar tot het oordeel komen dat de uitgaven op het betreffende beleidsterrein onverantwoord laag zijn. Zoals we in deze brief – en overigens ook in het vorig jaar aan uw Kamer aangeboden en bijgevoegde Manifest tegen de verhoging van deDefensie-uitgaven – betogen, zal een intensievering van militaire capaciteiten en activiteiten geen enkele bijdrage leveren aan de internationale veiligheid en deze enkel doen afnemen. De ambitie om een betrouwbaar NAVO-bondgenoot te willen zijn lijkt ons geen goede reden om veel honderden miljoenen aan het defensiebudget toe te voegen waar de nood van de wereld via heel andere bestedingen geledigd zou moeten worden.
8.       De beperkte effectiviteit van militaire middelen om vrede en veiligheid te brengen blijkt overduidelijk uit het beschrevene in paragraaf 8 (“Afghanistan”) van de regeringsbrief. De investeringen die Nederland maar blijft bijdragen aan de Afghaanse veiligheidssector verdwijnen (en zijn verdwenen) in een bodemloze put. Er zijn andere en betere mogelijkheden om de internationale solidariteit met de bevolking van Afghanistan vorm en inhoud te geven.
We hopen dat u deze punten mee kunt nemen in uw beoordeling van de Nederlandse inzet op de NAVO-top a.s. weekend in Warschau die wel eens grote gevolgen zou kunnen hebben voor de veiligheidssituatie in Europa in de nabije toekomst. 
Amerikaans-Russische confrontatie, NAVO

Op oorlogspad (5) De NAVO-top in Warschau

Op 11 november vorig jaar boden wij in de Tweede Kamer namens aan groot aantal vredesorganisaties en -activisten een petitie aan aan de Vaste Kamercommissie voor Defensie tegen voorgestelde verhoging van de Nederlandse defensieuitgaven. Jasper van Dijk, de defensiespecialist van de SP, had dit bezoek helpen voorbereiden. We hadden we een grote kaart met de uitgaven per land bij ons, waaruit bleek dat de zgn. Russische dreiging in ieder geval niet gebaseerd was op een defensiebegroting die aanleiding tot zorg zou zijn. En dat was vóór de aankondiging dat Moskou dit jaar als gevolg van de dalende olieprijs en de economische oorlogvoering door het Westen, die begroting nog eens met tien procent zou verlagen.


Op de foto (van Joël van Dooren) links commissievoorzitter Han ten Broeke, Peter van Griensven met de kaart, en ondergetekende om het uit te leggen. 

In de discussie die we daarna met verschillende kamerleden mochten hebben, waren we het er snel over eens dat de dreiging inderdaad niet een kwestie was van te weinig defensieuitgaven, want alleen al de Europese NAVO-landen geven veel meer uit dan Rusland. Het ging echter, zo werd ons verzekerd, om afspraken en die moeten nu eenmaal worden nagekomen.



Op 8 en 9 juli wordt in Warschau een NAVO-top gehouden die dan ook niet gaat over een werkelijke dreiging, want de NAVO is militair oppermachtig. De landen die in de organisatie de lakens uitdelen, op de eerste plaats de VS, zoeken echter zelf conflicten op of mengen zich erin (interventie in Joegoslavië, de invasie van Irak, interventie in Libië, steun aan de jihad in Syrië, en steun aan de anti-Russische ultra’s in Oekraïne) en de instabiliteit die daarvan het gevolg is wordt vervolgens als dreiging gepresenteerd.

Na de uitspraken van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier dat grootschalige militaire oefeningen dicht bij de Russische grens (meest recent ‘Anaconda’ waaraan 31,000 NAVO-militairen deelnamen) de spanningen alleen maar vergroten, is het voor alles wat de NAVO een goed hart toedraagt zaak de ‘dreiging’ breed uit te meten. En wie weet kan er nog een incidentje worden georganiseerd dat de Steinmeiers in het bondgenootschap een toontje lager zal doen zingen.

Dagblad Trouw doet vandaag, 5 juli, een duit in het zakje met een grote rapportage ‘Samen op wacht’. Dat betreft de gevaren waaraan de Baltische staten zouden blootstaan. Nee, niet de rehabilitatie van oud-Nazi’s en SS’ers in die landen, die daar regelmatig demonstraties houden, of de risico’s van het onthouden van burgerrechten aan de Russische minderheid in m.n. Estland en Letland (resp. 24 en 27 procent van de bevolking). Eind mei jl. bleek uit peilingen dat 80 tot 90 procent van de etnische Letten en Esten vinden dat er te veel Russen zijn en dat ze naar Rusland moeten, dus etnische zuivering.

Maar Trouw komt met een rapport van de RAND Corporation (de denktank van de Amerikaanse vliegtuigindustrie, maar dat wordt er niet bij gezegd) dat de militaire krachtsverhoudingen aan de Baltisch-Russische grens in het voordeel van Rusland zijn. Uiteraard een grote kaart om dit te illustreren. Had iemand dan verwacht dat er meer Britse en Amerikaanse troepen aan die grens zouden zijn, plus de kleine legers van deze nieuwe NAVO- en EU-landen zelf, dan Russische militairen in Rusland?

Op oorlogspad dus, mee in de NAVO-propaganda van een op handen zijnde grote Russische invasie.

In werkelijkheid dreigen toenemende spanningen met de grote Russische minderheden in die landen, die ook nog eens geconcentreerd zijn in de steden. Hun rechten worden nog steeds ontkend en zelfs verder ingeperkt. Een nieuwe taalwet in Letland stelt bv. het gebruik van Lets op Russisch-talige middelbare scholen verplicht.

Kortom, dreiging genoeg, niet de dreiging van een Russische invasie, maar van etnische spanningen veroorzaakt door anti-Russisch nationalisme. Militair machtsvertoon van de NAVO moet daaraan rugdekking geven. Op naar Warschau!

Kees van der Pijl

Amerikaans-Russische confrontatie, NAVO

Gelekte e-mails werpen licht op de Amerikaanse strategie achter de burgeroorlog in Oekraïne


Op 2 juli berichtte Russia Today dat een complete e-mail-correspondentie van NAVO-commandant Generaal Philip Breedlove was gelekt naar de klokkeluiderswebsite DC Leaks. Deze mails maken duidelijk dat de haviken in de Verenigde Staten en de NAVO vanaf eind maart 2014 een strategie begonnen te ontwikkelen die gebaseerd was op het opkloppen van angst voor een grote Russische militaire operatie. Gebruikmakend van de afscheiding van de Krim en de terugkeer van het schiereiland in de Russische Federatie, werd een spookbeeld opgeroepen van een op handen zijnde invasie, op diverse fronten, met name de Baltische staten en natuurlijk Oekraïne.



Een centrale figuur in Breedlove’s netwerk was zijn voorganger ten tijde van de Kosovo-oorlog, Generaal Wesley Clark, die in deze periode in Oekraïne rondreisde als adviseur van het ultranationalistische regime dat door de coup van 21 februari in het zadel was geholpen. Clark rapporteerde aan Breedlove en anderen in het netwerk over de situatie aan ‘het front’, hoewel er nog geen gevechten gaande waren. De algemene teneur in de correspondentie tussen de hardliners, dus Breedlove en Clark, alsmede onderminister van BZ Victoria Nuland (F**k the EU) en de ambassadeur in Kiev, Geoffrey Pyatt, was er een van grote zorg over het feit dat president Obama niet oorlogszuchtig genoeg was. Ook de Verenigde Chefs van Staven in het Pentagon bleken slechts schoorvoetend bereid om een confrontatie met Rusland te zoeken.

Na de bezetting van regeringsgebouwen in het oosten van Oekraïne op 6 april riepen de machthebbers in Kiev de Verenigde Staten op tot een spierballenpolitiek en onder andere de oligarch Rinat Akhmetov, die volgens hen achter de bezettingen zat, te straffen. Daarna gooiden ze het roer om en kwamen met een ander verhaal, ditmaal dat het het begin was van een Russische invasie.

Op 12 april veranderden gewapende milities, aangevoerd door Russische nationalisten, de protestbeweging in een gewapende opstand. Diezelfde dag schreef Wesley Clark aan Nuland dat de VS een verklaring moest uitgeven waarin steun werd betuigd aan Kiev om met militaire middelen de controle over het oosten te herstellen. Daarnaast deed hij verslag van een gesprek met de president van Bulgarije die klaagde over de rol van Duitsland, dat maar vast bleef houden aan het idee van invloedssferen (ook een Russische). Daarnaast vroeg Clark aan Breedlove of hij voor een verklaring kon zorgen waarin Moskou de schuld kreeg van het geweld omdat ‘als de Oekraïeners hun verhaal niet meer op orde hebben, de Russen dat als een schot voor open doel zullen zien.’

Nog altijd op de 12de ging Clark in een e-mail aan Breedlove uitgebreid in op de algemene geopolitieke situatie. Hij stelde dat ‘Poetin het uitblijven van Amerikaans optreden in Georgië en Syrië als “zwakte” opgevat heeft.’

En China kijkt nauwlettend toe. China zal binnen vijf jaar, als de huidige trend doorzet, vier vliegdekschepen in de westelijke Stille Oceaan hebben, en daar het luchtruim domineren. En als we Oekraïne weg laten glijden, vergroot dat de risico’s op conflict in de Stille Oceaan. Want China zal zich afvragen, zou de VS dan wel optreden ten behoeve van Japan, Korea, Taiwan, de Filippijnen, em de Zuidchinese Zee?

Als Rusland Oekraïne inneemt, zal Belarus zich bij de Euraziatische Unie aansluiten en kijk eens aan, dan is de Sovjet Unie terug (onder een andere naam) …
Noch de Baltische staten noch de Balkanlanden zullen politieke woelingen die door een herlevend Rusland de wind in de rug krijgen, makkelijk kunnen weerstaan. En wat heb je aan een NAVO-”veiligheidsgarantie” tegen binnenlandse ondermijning?
En zo zal de VS dan te maken krijgen met een veel sterker Rusland, een verbrokkelende NAVO, en een grote uitdaging in de westelijke Stille Oceaan. Het is dus heel wat makkelijker om nu stand te houden in Oekraïne dan later ergens anders.


Breedlove was onder de indruk en wilde verder praten, maar de twee liepen elkaar die dag mis. Wel kon Clark na een ontmoeting met Victoria Nuland bevestigen dat ook zij zich inspande om de VS openlijk steun te laten geven aan het voornemen van het regime in Kiev om geweld te gebruiken tegen de opstandelingen in het oosten.

Het weekend van 13 en 14 april was de directeu van de CIA, John Brennan, op bezoek in Kiev, iets wat indertijd geheim is gehouden. Dat werd gevolgd door de komst van tientallen CIA-adviseurs en daarnaast werden huurlingen van Blackwater (Academi) ingevlogen om te helpen in de oorlog van Kiev tegen de eigen burgers, die op de 16de begon.

De burgeroorlog is geleidelijk verworden tot een etnische zuivering van de Russisch-sprekende bevolging in het vroegere industriële hart van Oekraïne, waarbij meer dan een miljoen mensen verdreven zijn en tienduizenden gedood. De e-mails van het Breedlove-netwerk die nu openbaar zijn geworden laten zien dat het een bewuste beslissing was van het Amerikaanse commando van de NAVO plus diverse bondgenoten om een conflict met Rusland in Oekraïne te forceren en zo de opmars van China en Rusland tegen te houden en het ‘verbrokkelen van de NAVO’ te voorkomen.

Het kan zijn dat het lekken van zijn e-mails te maken heeft met Breedlove’s aspiratie om in een regering onder Hillary Clinton een rol te spelen en dat iemand dacht dat dit niet de beste levensverzekering was. Wie weet. Maar Hillary heeft dezelfde kijk, dus het is geen geruststelling dat hij die baan misloopt.

Kees van der Pijl

Amerikaans-Russische confrontatie, kernwapens, NAVO

Nucleaire oorlog in Europa?

William J. Perry, de voormalige Amerikaanse minister van defensie (1994-7) en een specialist op het gebied van nucleaire wapens, schreef in zijn boek “My Journey at the Nuclear Brink” (2015) dat “de gevaren van een nucleaire catastrofe (nu) groter (zijn) dan gedurende de Koude Oorlog en de meeste mensen zijn zich volstrekt niet bewust van dit gevaar”. Hij wijst onder andere op het ontrafelen van het web van vertrouwenwekkende maatregelen en verdragen tussen Rusland en de NAVO. Zijn visie wordt volledig onderschreven door de huidige gouverneur van Californië (http://www.nybooks.com/articles/2016/07/14/a-stark-nuclear-warning/).



Met het neerschieten van een Russische jachtbommenwerpen bij de Syrisch-Turkse grens door NAVO lid Turkije zaten we dicht bij een militaire confrontatie tussen Rusland en de NAVO (NAVO-chef Stoltenberg sprak onmiddellijk zijn solidariteit met Turkije uit). Het aantal incidenten tussen Russische en NAVO-vliegtuigen neemt snel toe. 


Ook in Europa wordt de kans op een door beide zijden niet gewilde en ongeplande militaire escalatie steeds groter. Nooit sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie zijn de betrekkingen tussen Rusland en de NAVO zo slecht geweest.

Alhoewel met de oostwaartse uitbreiding de NAVO aan Rusland de toezegging deed dat er geen permanente NAVO-bases in de nieuwe lidstaten zouden komen, wordt de frequentie van militaire oefeningen, die steeds grootschaliger worden, opgevoerd. De NAVO-oefening Anakonda 2016, deze maand in Polen, telde al 31 000 manschappen. Het waren vooral Amerikanen die meededen maar volgens de Anakonda website waren er ook Duitse soldaten bij (http://www.eur.army.mil/anakonda/). Dit is de eerste massale concentratie van troepen bij de Russische grenzen sinds juni 1941 (precies 75 jaar geleden), toen de Duitsers de Sovjet Unie binnenvielen.

Maar het was bijzonder dat de Duitse minister van buitenlandse zaken Steinmeier afstand nam van het oorlogsgeroffel van de NAVO. Hij bekritiseerde de “grootschalige militarisering van de NAVO-grenzen in het arctisch gebied en in en rondom de Baltische Zee, van de Zwarte Zee tot de Middellandse Zee” (Bild, 19 juni 2016).

Gedurende de Koude Oorlog, en met name sinds een Wederzijds Gegarandeerde Vernietiging (MAD in het Engels) ontstond, zijn er veel maatregelen genomen om een nucleaire confrontatie te voorkomen. Het gaat niet alleen om directe communicatiekanalen tussen legerleidingen en de hoogste politieke leiding (hot lines) maar ook verdragen tot ontmanteling van nucleaire wapens (sinds midden jaren tachtig), waarschuwingssystemen en het niet plaatsen van offensieve wapensystemen.

Sinds midden jaren negentig zijn deze maatregelen en verdragen geleidelijk ontmanteld. Het ABM-verdrag (Anti-Ballistic Missile) is door President Bush in 2002 eenzijdig opgezegd, ondanks het feit dat Rusland te kennen gaf als volwaardige partner opgenomen te willen worden in de door het Westen gedomineerde veiligheidsstructuren. In 1999 is de oostwaartse uitbreiding van de NAVO begonnen. De laatste toevoeging is Montenegro. In 2008 wisten Frankrijk en Duitsland te voorkomen dat voor Oekraïne en Georgië de weg vrijkwam naar NAVO-lidmaatschap, maar de deur werd niet definitief dicht gedaan. De NAVO-interventie in Kosovo (1999), welke leidde tot de afsplitsing van deze Servische provincie, werd in Rusland gezien als de eerste in een lange reeks vijandige daden. Rusland voelde zich steeds meer omsingeld. De Maidan-revolutie van 2014, die actief door het Westen ondersteund werd, betekende het overschrijden van een rode lijn voor het Kremlin. De Russische annexatie van de Krim, waar de belangrijkste Russische vlootbasis is gelegen, kan ook in dit licht worden bezien.

De afwezigheid van communicatie en vertrouwenwekkende mechanismen versterkt een negatieve spiraal van het denken in worst-case scenario’s en verkeerd begrijpen van elkaars intenties.

Waar NAVO-landen alleen uitgaan van legalistische principes (elk soeverein land moet zelf beslissen bij welk bondgenootschap het hoort) gaat Rusland ook uit van geopolitieke principes, onder andere het beschermen van een zone van vitaal belang rond haar grenzen. Het Westen gaat uit van het principe dat al haar militaire maatregelen defensief van aard zijn. Maar Rusland houdt rekening met offensieve bedoelingen. In tegenstelling tot het Westen wil Rusland een systeem van gedeelde veiligheid.

Het anti-raket schild dat de VS in Roemenië en Polen installeert is volgens de VS gericht tegen Iran dat geen raketten heeft welke Europa kunnen bereiken. President Poetin zei hierover: “Nu plaatsen zij hun anti-raketten daar, welke in staat zijn een doel te raken tot op een afstand van 500 kilometer. Maar de technologie ontwikkelt zich en wij weten ongeveer in welk jaar de Amerikanen een nieuwe raket zullen hebben die een reikwijdte van niet 500 maar 1000 kilometer- of zelfs meer- zal hebben, en van dat moment zal dit onze nucleaire capaciteit bedreigen’(Russia Today, 20 juni). De vrees is dat de VS een eerste nucleaire slag kan leveren waarbij het nucleaire potentieel van Rusland direct vernietigd wordt, waardoor nucleaire chantage mogelijk wordt. Volgens Poetin begrijpen de mensen niet hoe potentieel gevaarlijk de situatie is “De wereld wordt in een geheel nieuwe dimensie getrokken, terwijl (Washington) pretendeert dat er niets gaande is”

Mei 2016 is het anti-raket schild geactiveerd in Roemenië. In Polen (dicht bij de Russische grens) zal dit in 2017 gebeuren. Alhoewel dit schild de militaire situatie in de regio destabiliseert heeft de EU, welke een gemeenschappelijke veiligheidspolitiek heeft, dit nooit bediscussieerd.

Ook de politiek van sancties tegen Rusland laat zien hoe totaal ondergeschikt het Europese veiligheids- en buitenlandse beleid is aan Amerikaanse belangen.

Hans van Zon